Mogłoby się wydawać, że odrzucenie spadku i zrzeczenie się dziedziczenia to jedno i to samo. Przecież chodzi o to, żeby spadku nie przyjąć. Tymczasem są to dwie całkowicie odmienne instytucje. Czym są i czym się różnią?

Odrzucenie spadku

Po śmierci spadkodawcy jego spadkobiercy (testamentowi lub ustawowi) mogą spadek przyjąć lub też spadek odrzucić. Aby odrzucić spadek, spadkobierca musi złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku w terminie 6 miesięcy odkąd dowiedział się o tytule swego powołania (a zatem o tym, że jest spadkobiercą zmarłego). Oświadczenie takie należy złożyć przed sądem spadku lub przed notariuszem.

W przypadku odrzucenia spadku przez spadkobiercę, zostaje on wyłączony od dziedziczenia, a zatem traktowany tak, jak gdyby nie dożył otwarcia spadku. Co to oznacza? Przykładowo: Jeżeli odrzuciłeś spadek po zmarłym ojcu, a masz dzieci, to z chwilą złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku, Twój udział w spadku po Twoim ojcu dziedziczą Twoje dzieci. Jeśli one również chcą odrzucić spadek po dziadku, muszą złożyć oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie 6 miesięcy odkąd dowiedziały się, że Ty odrzuciłeś spadek.

Nie można odrzucić spadku częściowo. Albo odrzucasz cały przysługujący Ci udział w spadku, albo przyjmujesz ten spadek w całości  (bez ograniczenia odpowiedzialności za długi lub z dobrodziejstwem inwentarza).

Jeżeli stajesz się spadkobiercą z różnych tytułów (np. z ustawy i z testamentu albo z podstawienia/przyrostu itp.), składasz oświadczenia z każdego tytułu oddzielnie. Na przykład: możesz odrzucić spadek jako spadkobierca testamentowy, ale przyjąć go jako spadkobierca ustawowy.

Uważaj, żeby nie przekroczyć 6-miesięcznego terminu na odrzucenie spadku. Jeśli w tym czasie nie złożysz żadnego oświadczenia, przyjmiesz spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Istnieje możliwość uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu lub przyjęciu spadku, jednakże, aby takie oświadczenie było skuteczne należy spełnić przewidziane w przepisach przesłanki i wszcząć stosowne postępowanie przed sądem spadku.

Jeśli jesteś krewnym, który może zostać powołany do dziedziczenia w dalszej kolejności, tj. dopiero po ewentualnym odrzuceniu spadku przez wcześniejszych spadkobierców, pilnuj terminów. Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku musisz złożyć w terminie 6 miesięcy odkąd dowiesz się, że odrzucili spadek spadkobiercy dziedziczący po zmarłym bezpośrednio przed Tobą. Nie składaj oświadczenia przedwcześnie, bowiem będzie ono bezskuteczne.

Zrzeczenie się dziedziczenia

Zrzeczenie się dziedziczenia jest umową spadkodawcy z jego przyszłym spadkobiercą ustawowym, w ramach której spadkobierca ten zrzeka się dziedziczenia po spadkodawcy na wypadek jego śmierci. Zrzec się dziedziczenia można zatem wyłącznie za życia spadkodawcy zawierając z nim stosowną umowę.

Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia musi być zawarta w formie aktu notarialnego i co do zasady obejmuje nie tylko spadkobiercę podpisującego ze spadkodawcą stosowną umowę, lecz również zstępnych tego spadkobiercy (chyba, że umowa wyraźnie wskazuje inaczej).

Skutkiem podpisania takiej umowy jest to, że po śmierci spadkodawcy, osoba, która zrzekła się dziedziczenia oraz jej zstępni traktowani są tak, jakby nie dożyli otwarcia spadku.

Istnieje możliwość uchylenia zrzeczenia się dziedziczenia. Można to zrobić wyłącznie poprzez umowę spadkodawcy oraz spadkobiercy, który uprzednio zrzekł się dziedziczenia zawartą w formie aktu notarialnego.

Jak wynika z przepisów odrzucenie spadku i zrzeczenie się dziedziczenia to całkowicie różne instytucje prawa spadkowego. Jeżeli rozważasz skorzystanie z którejś z nich, masz pytania lub wątpliwości zapraszamy do kontaktu z Kancelarią:

e-mail: biuro@jslkancelaria.pl

tel: 731 13 13 80